Yatırımcı için hakediş kontrolü: neye bakmalı?

Hakediş, yüklenicinin belirli bir dönemde yaptığı işin bedelini talep ettiği belgedir. Kâğıt üzerinde basit görünür: yapılan miktar çarpı birim fiyat. Ama inşaattaki para kayıplarının önemli bir kısmı, kontrol edilmeden onaylanan hakedişlerden doğar. Ödeme yapmadan önce şu başlıklara bakılmalıdır.

1. Sözleşmenin türünü bilin

Birim fiyatlı bir sözleşmede ödeme, ölçülen miktara göre yapılır; miktarın doğruluğu her şeydir. Götürü bedelli bir sözleşmede ise ödeme genellikle tamamlanan iş yüzdesine göre yapılır; burada yüzdenin gerçekçi olması önemlidir. Hakediş kontrolüne sözleşmenin bu temel kuralını yeniden okuyarak başlayın.

2. Metraj sahada doğrulanmalı

Hakedişteki miktarlar, projeden hesaplanmış miktarlar değil, o dönemde gerçekten yapılmış işin miktarları olmalıdır. Beton için döküm fişleri ve irsaliyeler, demir için sevk belgeleri, duvar ve sıva için yerinde ölçüm. Kümülatif toplamın proje metrajını aşıp aşmadığı da her ay kontrol edilir.

3. Birim fiyatlar sözleşmeyle aynı mı?

Her kalemin birim fiyatı, sözleşme ekindeki fiyatla karşılaştırılır. Sözleşmede olmayan yeni bir iş kalemi hakedişe girmişse, önce yazılı bir yeni fiyat tutanağı olup olmadığına bakılır.

4. Yapılan iş, istenen kalitede mi?

Eksik ya da kusurlu yapılmış iş, tam bedelle ödenmemelidir. Üstü kapanacak işlerin (donatı, yalıtım, tesisat) kapanmadan önce kontrol edildiğine dair kayıt, bu noktada en güçlü belgedir.

5. İş programıyla karşılaştırın

Hakediş, iş programındaki ilerlemeyle birlikte okunmalıdır. Para hızla akıyor ama kritik işler geride kalıyorsa, bu erken bir uyarı işaretidir. Planlanan ile gerçekleşenin yan yana gösterildiği basit bir tablo, gidişatı anlamak için yeterlidir.

6. Kesintileri unutmayın

Avans mahsubu, sözleşmede öngörülen teminat kesintisi, yasal kesintiler ve işverenin yüklenici adına yaptığı ödemeler hakedişte doğru yer almalıdır. Bunlar unutulduğunda, fark genellikle iş bittiğinde ortaya çıkar.

7. Fiyat farkı varsa hesabını kontrol edin

Sözleşmede fiyat farkı öngörülmüşse, hangi endekslere ve hangi döneme göre hesaplandığı kontrol edilmelidir. Fiyat farkı, sözleşmede açıkça yazılmamışsa talep edilemeyecek bir kalemdir.

8. Her şey kayıtlı olsun

Tarihli fotoğraflar, imzalı tutanaklar ve yazılı talimatlar; bir anlaşmazlık çıktığında tarafların elindeki tek dayanaktır. Sözlü verilen değişiklik talimatı, hakedişte en çok tartışma yaratan konudur.